ฟันคุด

เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน

ฟันคุด คืออะไร

ฟันคุด คือ ฟันที่ไม่สามารถขึ้นมาในช่องปากได้ตามปกติ มีลักษณะการล้มเอียงของฟันที่ผิดปกติไปหรือมีพื้นที่ไม่เพียงพอให้ฟันขึ้น ทำให้เห็นฟันขึ้นเพียงฟันบางส่วน หรือไม่เห็นในช่องปากเลยเนื่องจากฟันฝังตัวอยู่ใต้เหงือกบริเวณกระดูกขากรรไกร โดยส่วนใหญ่จะพบได้ที่ตำแหน่งฟันกรามซี่ในสุด นอกจากนี้ยังพบได้ที่ตำแหน่งฟันเขี้ยว ฟันกรามน้อย หรือจุดที่เกิดฟันเกินได้อีกด้วย

ฟันคุดเกิดจากอะไร

ฟันคุดเกิดจากการพื้นที่บริเวณขากรรไกรมีไม่เพียงพอให้ฟันขึ้นได้อย่างเหมาะสม หรือการวางตัวของหน่อฟันที่ล้ม เอียง หรืออยู่ผิดตำแหน่ง อาจเป็นผลมาจากพันธุกรรมที่ขากรรไกรมีขนาดเล็ก แคบ หรือตัวฟันมีขนาดใหญ่กว่าปกติ

ฟันคุดมีกี่แบบ

โดยทั่วไปฟันคุดมี 2 แบบ แบ่งตามลักษณะของเนื้อเยื่อที่ปกคลุมฟันคุดได้ ดังนี้
1. ฟันคุดแบบมีเหงือกปกคลุม (Soft Tissue Impaction) ลักษณะฟันคุดประเภทนี้ จะสามารถคลำได้ในช่องปาก จะมีเพียงเหงือกที่คลุมตัวฟันอยู่ บางกรณีอาจสามารถมองเห็นตัวฟันได้บางส่วน ฟันคุดประเภทนี้สามารถถอนได้ หรือผ่าแต่เหงือกโดยไม่ต้องกรอกระดูก
2. ฟันคุดที่อยู่ภายใต้กระดูกขากรรไกร (Bony impaction)  เป็นฟันคุดที่มีกระดูกคลุมตัวฟันบางส่วนหรือทั้งซี่ ฟันคุดประเภทนี้มักจะพบจากการถ่ายภาพรังสี และจะมีความยากกว่าในการผ่าตัด เนื่องจากจะต้องมีการกรอกระดูกหรือกรอฟันร่วมด้วย

รู้ได้อย่างไรว่ามีฟันคุด

ฟันคุดมีหลายแบบ บางกรณีอาจจะมองไม่เห็นได้ด้วยตา หรือคลำได้ในช่องปาก เพราะฟันไม่สามารถโผล่พ้นเหงือกตามแนวฟันปกติได้ แต่สามารถสังเกตฟันคุดได้ ดังนี้
1. เริ่มมีการปวดหรือเจ็บเมื่อสัมผัสบริเวณฟันคุด รู้สึกเจ็บเหงือกที่คลุมฟันคุด หรือเมื่อกัดหรือเคี้ยวอาหารโดนบริเวณฟันคุดอาจทำให้รู้สึกปวดได้
2. มีอาการเหงือกบวมแดง มีหนอง เนื่องจากฟันคุดที่พยายามดันตัวเองออกมาอาจทำให้เนื้อเยื่อหรือเหงือกบวมแดง เกิดการอักเสบได้ และอาจจะทำให้มีอาการบวม มีหนองอันเนื่องมาจากมีเศษอาหารติดในซอกเหงือกได้
3. สังเกตเห็นปุ่มฟัน หรือจุดก้อนสีขาวปรากฏอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ปกติ เช่น อาจเห็นฟันปรากฏบริเวณด้านหลังของปากหรือถูกปิดบังด้วยเนื้อเยื่อหรือเหงือก
4. มีกลิ่นปาก จากฟันคุดที่โผล่ขึ้นมาพ้นเหงือกบางส่วน อาจก่อให้เกิดช่องว่างบริเวณซอกฟันคุดและฟันข้างเคียง ทำให้เศษอาหารเข้าไปติด ทำความสะอาดได้ยาก ทำให้มีกลิ่นปาก ลามไปถึงฟันผุได้

วิธีรักษาฟันคุด

การรักษาฟันคุด สามารถทำได้โดยการถอน หรือผ่าฟันคุด ขึ้นอยู่กับสภาพ ตำแหน่ง การเรียงตัวของฟันคุดในแต่ละบุคคล

การถอนฟันคุดเหมาะกับ
• ฟันคุดที่โผล่ขึ้นจากแนวเหงือกจนสุด สังเกตตัวฟันให้เห็นได้ในช่องปาก
• มีช่องว่างในปากเพียงพอสำหรับให้ฟันขึ้นได้โดยไม่ซ้อนเก ไม่กระทบกับอาการเจ็บปวด ไม่มีปัญหาการเรียงตัวของฟัน
• ฟันคุดประเภทที่ไม่ติดอยู่ใต้เหงือกหรือกระดูกขากรรไกร

การผ่าฟันคุดเหมาะกับ
• ฟันคุดที่ยังโผล่ออกมาจากเหงือกหรือกระดูกไม่เต็มที่
• ฟันคุดมีอาการปวด บวม ติดเชื้อ กระทบกับฟันซี่ข้างเคียง
• ฟันอยู่ในตำแหน่งที่อาจก่อให้เกิดปัญหาทางทันตกรรมในอนาคตได้ เช่น มีแนวการขึ้นเบียดฟันซี่ข้างๆ ทำให้ฟันล้มหรือซ้อน
• ฟันมีความเสี่ยงที่จะทำลายกระดูกขากรรไกรหรือฟันซี่ข้างเคียงจากตำแหน่งหรือรูปแบบการเจริญเติบโต

การเตรียมตัวก่อนรักษาฟันคุด

  • นอนหลับและพักผ่อนให้เพียงพอ
  • งดดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
  • งดเว้นการสูบบุหรี่ 
  • ทำความสะอาดช่องปากและฟันก่อนรักษา
  • ถ้าหากมีโรคประจำตัวหรือรับประทานยาหรือวิตามินต้องแจ้งทันตแพทย์ให้ทราบก่อนเสมอ

Similar Posts

  • วีเนียร์

    เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน วีเนียร์คืออะไร การทำวีเนียร์ (Dental Veneer) คือแผ่นวัสดุที่มีสีและรูปร่างใกล้เคียงกับเคลือบฟันธรรมชาติ และนำไปยึดติดกับผิวฟัน เพื่อแก้ไขความผิดปกติต่างๆ ของฟัน ทั้งรูปร่าง ขนาด หรือสีฟัน มีความแข็งแรง คงทน และสวยงาม วีเนียร์มีกี่ประเภท 1. เคลือบฟันเทียมที่ทำโดยตรงในช่องปาก (Direct Veneer)เป็นทำโดยตรงในช่องปาก กล่าวคือหลังจากกรอเตรียมผิวฟันแล้วทันตแพทย์จะเคลือบผิวฟันด้วยวัสดุสีเหมือนฟันซึ่งคล้ายกับการอุดฟัน มีข้อดีคือ สามารถทำเสร็จในครั้งเดียว และราคาถูกกว่า แต่มีข้อเสียในเรื่องความคงทน อายุการใช้งานที่น้อยกว่า ความสวยงาม และต้องอาศัยทักษะความชำนาญของทันตแพทย์ผู้ทำสูง 2. เคลือบฟันเทียมที่ทำนอกช่องปาก (Indirect Veneer)หลังจากกรอเตรียมผิวฟันแล้วทันตแพทย์จะพิมพ์ฟันเพื่อนำไปสร้างชิ้นงานโดยช่างทันตกรรมในห้องปฏิบัติการ วิธีนี้จะมีหลายขั้นตอน และต้องมาทำการรักษาหลายครั้ง โดยแผ่นวีเนียร์มักจะเป็นวัสดุชนิด Ceramic ซึ่งจะมีความสวยงาม และแข็งแรงใกล้เคียงฟันธรรมชาติ มีอายุการใช้งาน 10-20 ปี ขึ้นอยู่กับการใช้งานและการดูแลรักษา วีเนียร์ช่วยแก้ไขฟันที่มีปัญหาแบบใดได้บ้าง วีเนียร์กับฟอกสีฟันต่างกันอย่างไร ฟอกสีฟัน เป็นการทำให้ฟันขาวขึ้นด้วยสารเคมีที่เข้าไปทำปฏิกิริยาในเนื้อฟันทำให้ฟันขาว สว่างขึ้น แต่เมื่อเวลาผ่านไปฟันจะกลับมาเหลืองได้อีกตามการใช้งานและอาหารที่รับประทาน มีคราบสีติดได้ แต่วัสดุวีเนียร์จะไม่ดูดสี ความขาวจะคงทนกว่า และเกิดคราบสีบนผิวฟันได้ยากกว่า วีเนียร์กับครอบฟันต่างกันอย่างไร วีเนียร์ เหมาะที่จะนำมาแก้ไขความผิดปกติของฟัน…

  • รากฟันเทียม

    เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน รากฟันเทียมคืออะไร รากฟันเทียม คือ การรักษาเพื่อทดแทนฟันที่หายไปเนื่องจากฟันผุ โรคเหงือกหรืออุบัติเหตุ โดยใช้วัสดุที่มีรูปร่างคล้ายรากฟันฝังลงไปในกระดูกขากรรไกร ซึ่งรากฟันเทียมเป็นหนึ่งในวิธีการทดแทนฟันที่ดีที่สุด โดยรากเทียมจะผลิตขึ้นจากวัสดุโลหะไทเทเนียม หรือเซรามิกที่สามารถเข้ากับร่างกายมนุษย์ได้ดี จากนั้นทันตแพทย์จะเป็นผู้ออกแบบรูปร่างและสีของครอบฟันบนรากเทียมให้มีความใกล้เคียงกับสีของฟันธรรมชาติมากที่สุด การใส่ฟันรากเทียมมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน และมอบประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวที่ใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติ ทำให้คนไข้สามารถรับประทานอาหารได้ปกติ ช่วยเรื่องการพูดออกเสียง และความสวยงามอีกด้วย ประโยชน์อื่น ๆ ของการทำฟันรากเทียมคือช่วยลดการละลายของสันกระดูกตำแหน่งที่ฟันหายไป เนื่องจาก หลังจากเวลาผ่านไปกระดูกที่ทำหน้าที่รองรับรากฟันของซี่ที่ได้รับการถอนจะเกิดการละลาย ส่งผลให้เกิดการยุบตัวของกระดูกบริเวณดังกล่าว โดยเฉพาะจะกระทบบริเวณฟันหน้าด้านบน ส่งผลให้โครงหน้าเปลี่ยน มุมปากตก หน้ายุบ ดูมีอายุเกินวัย  แต่การทำฟันรากเทียมจะช่วยรักษากระดูกรองรับรากฟันไว้และช่วยคงไว้ซึ่งกระดูกส่วนนั้นให้คงอยู่สภาพเดิมและละลายได้ช้ากว่าทำ ทำให้คนไข้ยิ้มได้อย่างมั่นใจได้มากกว่า ส่วนประกอบของรากฟันเทียม ขั้นตอนการทำรากฟันเทียม ข้อดีของรากฟันเทียม ข้อจำกัดของรากฟันเทียม โดยทั่วไปผู้ที่สูญเสียฟันแท้ไปสามารถรักษาด้วยรากเทียมได้ แต่ไม่ยังแนะนำให้ทำในผู้ที่อายุยังไม่ถึง 20 ปีเนื่องจากกระดูกขากรรไกรยังเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่ และในกรณีที่คนไข้สามารถทำการรักษาได้หลังจากช่วงคลอดและให้นมบุตรแล้ว ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น คนไข้โรคเบาหวานชนิดที่ไม่สามารถควบคุมได้ โรคมะเร็งที่รับการรักษาด้วยการฉายรังสีบริเวณใบหน้าและขากรรไกร คนไข้โรคปริทันต์อักเสบรุนแรง คนที่เป็นป่วยเป็นโรคลูคิเมีย ผู้ที่รับรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกัน ยารักษากระดูกพรุนบางตัว หรือผู้ที่สูบบุหรี่จัด อาจไม่สามารรถทำการรักษาได้ หรืออาจจำเป็นต้องได้รับการรักษาอื่นๆเพิ่มเติมก่อนทำการผ่าตัดฝังรากเทียม

  • ทันตกรรมทั่วไป

    เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน ทันตกรรมทั่วไป ทันตกรรมทั่วไป คือ การดูแลรักษาสุขภาพฟันและช่องปากพื้นฐาน การให้คำปรึกษา การวินิจฉัยโรคเบื้องต้นต่าง ๆ รวมถึงการตรวจ รักษา ดูแลสุขภาพช่องปากประจำปี ครอบคลุมรักษาเบื้องต้นที่ไม่ซับซ้อน เช่น การอุดฟัน ถอนฟัน และทันตกรรมป้องกัน เช่น ขูดหินปูน เคลือบหลุมรองฟัน เคลือบฟลูออไรด์ เป็นต้น การตรวจวินิจฉัย และให้คำปรึกษาการตรวจวินิจฉัย และให้คำปรึกษา เป็นขั้นตอนเบื้องต้นในการตรวจเพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับคนไข้แต่ละบุคคล ในขั้นตอนนี้อาจมีการถ่ายภาพรังสี พิมพ์ปาก ถ่ายภาพในช่องปาก แสกนช่องปากสามมิติ เพิ่มเติมเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำมากขึ้น การดูแลสุขภาพเหงือก การดูแลสุขภาพเหงือก เป็นดูแลสุขภาพช่องปาก เหงือก และฟันโดยการกำจัดคราบแบคทีเรียและหินปูน โดยเครื่องมืออัลตราโซนิคกระเทาะหินปูนเพื่อให้หินปูนหลุดจากผิวฟัน รวมกับการขูดโดยใช้เครื่องมือแบบด้ามเก็บรายละเอียด จากนั้นทำการขัดผิวฟันให้เรียบด้วยผงขัดฟัน และอาจจะมีการเคลือบฟลูออไรด์เพื่อลดการเสียวฟันและป้องกันฟันผุเพิ่มเติม การขูดหินปูน ขัดฟัน จะช่วยลดคราบบนฟัน ลดกลิ่นปาก และป้องกันการเกิดโรคเหงือกอักเสบ เหงือกบวม และป้องกันการเกิดโรคปริทันต์อักเสบ อันเป็นสาเหตุให้ฟันโยก และสูญเสียฟัน การอุดฟัน การอุดฟัน คือ วิธีการบูรณะฟันที่มีการสูญเสียเนื้อฟันไป ด้วยสาเหตุต่าง ๆ เช่น…

  • โรคเหงือกอักเสบ กับ การขูดหินปูน

    เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน โรคเหงือกอักเสบ โรคเหงือกอักเสบ เป็นโรคในช่องปากที่พบได้บ่อยและมักอาการไม่รุนแรง เป็นโรคที่สามารถรักษาให้หายได้ แต่ก็สามารถกลับมาเป็นใหม่ได้เช่นกัน โดยโรคเหงือกอักเสบสามารถพัฒนาเป็นโรคปริทันต์อักเสบหรือโรครำมะนาดได้ถ้าหากไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม การดูแลทำความสะอาดช่องปากที่ไม่เหมาะสมอาจก่อให้เกิดโรคเหงือกอักเสบ การแปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟัน และตรวจฟันกับทันตแพทย์เป็นประจำปีจะช่วยป้องการเกิดโรคได้ สาเหตุของโรคเหงืออักเสบ เกิดจากคราบเชื้อโรคที่ก่อตัวขึ้นที่ผิวฟัน และเหงือก ลักษณะเป็นคราบสีขาว ที่ประกอบด้วยแบคทีเรีย และคราบอาหารจากการทำความสะอาดฟันที่ไม่ดีพอ ส่งผลให้กระตุ้นการการทำงานของเม็ดเลือดขาว ก่อให้เกิดการอักเสบของเหงือกตามมา และคราบเหล่านี้เมื่อเวลาผ่านไปจะเกิดการสะสมของแร่ธาตุและแข็งตัวมากขึ้นจนเกิดเป็นหินปูนนั่นเอง อาการของโรคเหงือกอักเสบ ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคเหงือกอักเสบ การรักษาโรคเหงือกอักเสบ

  • จัดฟันใส

    เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน Invisalign คืออะไร Invisalign หรือ การจัดฟันแบบใส คือ การใช้เครื่องมือจัดฟันแบบถอดได้ที่มีความใส ลักษณะเป็นถาดสวมทับไปบนฟัน และค่อยๆเคลื่อนฟันไปทีละน้อยไปสู่ตำแหน่งที่ทันตแพทย์ออกแบบไว้ โดยเครื่องมือจะถูออกแบบและวางแผนการรักษาโดยใช้เทคโนโลยีการสร้างภาพสามมิติ และนำมาผลิตชุดเครื่องมือจัดฟันเฉพาะสำหรับแต่ละคนขึ้นมา โดยภาพโปรแกรมสามมิติจะแสดงภาพของการเคลื่อนที่ของฟันทีละขั้นตอน จากแรกเริ่มของการทำงานจนกระทั่งฟันเรียงตัวจนสวยงาม และเครื่องมือจัดฟันแบบใสนั้นจะทำงานตามขั้นตอนต่าง ๆ ดังภาพสามมิติที่แสดงไว้ โดยเครื่องมือจัดฟันแต่ละชุดจะมีการกำหนดตำแหน่งที่เหมาะสม เพื่อให้ฟันเคลื่อนที่ไปตามทิศทางนั้น ๆ คนไข้จะต้องใส่เครื่องมือตลอดเวลาตามที่ทันตแพทย์แนะนำ หลักการทำงานของการจัดฟันใส Invisalign ใช้เทคโนโลยีสแกนช่องปาก 3D เพื่อตรวจสอบสภาพฟัน และวางแผนการจัดฟันอย่างเป็นระบบโดยทันตแพทย์ จากนั้นแผนการรักษาแบบ 3D จะถูกส่งไปผลิตชุดอุปกรณ์จัดฟัน ที่มีลักษณะเป็นถาดสีใส ซึ่งออกแบบเฉพาะของคนไข้แต่ละคน ซึ่งหลักการจัดฟันแบบนี้นั้น คนไข้จะต้องใส่ชุดจัดฟัน Invisalign ตามระยะเวลาที่ทันตแพทย์กำหนด ร่วมกับการติดวัสดุบนผิวฟันที่เรียกว่า Attachment ที่เป็นส่วนสำคัญที่ทำหน้าที่กำหนดการเคลื่อนที่ของฟัน เครื่องมือจะกดและขยับฟันไปยังตำแหน่งที่วางแผนไว้ โดยจะใส่ชิ้นงานประมาณ 7-14 วัน/คู่ และเปลี่ยนใส่เครื่องมือคู่ถัดไปเมื่อถึงเวลาที่กำหนด ข้อดีของการจัดฟัน Invisalign ข้อจำกัดของการจัดฟัน Invisalign การปฏิบัติตัวระหว่างจัดฟัน Invisalign

  • การรักษาฟันที่ประสบอุบัติเหตุ

    เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน ลักษณะของฟันที่เกิดจากการประสบอุบัติเหตุ ฟันที่เกิดจากการประสบอุบัติเหตุมักจะอยู่ในรูปแบบของ ฟันหัก ฟันบิ่นแตก (Broken tooth / Chipped tooth) สามารถพบได้กับทุกเพศทุกวัย มักเกิดจากการกระทบกระเทือนจากอุบัติเหตุ หรือพฤติกรรมอื่น ๆ ที่เสี่ยงกับการกระทบโครงสร้างของฟัน เช่น เคี้ยวของแข็งจนฟันแตก เป็นต้น ผลกระทบจากการได้ไม่รับการรักษา วิธีปฏิบัติตัวและปฐมพยาบาลเบื้องต้น